Last Update: 10 April, 2012
هرمنوتیک واژگان

بررسی ریشه و معنی واژه ارژنگ و تغییرات آن

ΑΔ

 ^ ردیابی تاریخی واژ‌گان و چگونگی تغییرات آوایی، معنوی، تعبیری و عاریتی آنان.
щ ^ ابداع، تالیف و تدوین: عامر هاشمی ^ © ^ اقتباس بدون ذکـر منبع ممنوع است!

#

☼^ توضیح نگارنده در مورد پیدایش واژهٌ (ارجنگ):

دو سال پیش، وقتی مقالهٌ بررسی واژهٌ (ارژنگ) را در وبسایت PCForS منتشر کردیم، بسیاری از اساتید و همچنین مراجعان دیگر، به این نکته اشاره داشتند که: بالاخره (ارجنگ) درست است یا (ارتنگ)، و (ارژنگ) از کدام یک از دو واژهٌ پیشین مشتق شده است؟...
واضح است که نگارش ما بقدر کافی رسا نبوده، لکن مراد ما همان است که امروز می‌گوییم.

اکنون حدود ششصد سال است که دین مانی منسوخ شده و هیچ مانوی در جهان نیست، لذا ما از مکتب واقعی مانی اطلاع کافی نداریم، و طبعاً نمی‌توانیم گفتار و کردار او را تأیید یا رد کنیم؛ و نیز مطمئن نیستیم که آیا او واقعاً پیامبر بوده یا مُصلح اجتمایی؛ اما هر چه که هست، سرنوشتی شبیه به پیامبران داشته؛ بطور مثال، نخستین کسانی که با او به مقابله برخاستند، روحانیون زرتشتی بودند و هم ایشان بودند که کتاب او را که نامش (آرتنگ) بود، به کنایه (آرجنگ = باعث جنگ) نامیدند و همین کلمه بعدها به (ارژنگ) بدل شد.

در پارگراف بالا، مقصود ما اینست که: (آرتنگ) را از روی دشمنی و تمسخر (آرجنگ) نامیدند، لکن این واژه آنقدر بکار رفت تا صراحت یافت و معمول شد؛ و سپس تبدیل شد به (ارژنگ).
امیدواریم توضیح بالا کافی باشد و آن ابهام را برطرف کرده باشد / 25 مارس 2012 ™

Π (ارژنگ) فقط یکی از کتب دینی مانی (پیامبران ایرانی در دوران ساسانیان) بوده است.
▼ برای اطلاع بیشتر در مورد مانی و مرام و مسلک او، نگاه کنید به ویکی پدیا فارسی Ў

آرتنگ ˙ آرجنگ Χ ارژنگ ≈ Artistic

■ ارژنگ بر مبنای آرجنگ ساخته شده که کنایه از آرتنگ است

در (ارژنگ) غالب مطالب و دستورالعملهای دینی، بصورت تصویری نمایش داده شده بود.
این تصاویر، بسیار زیبا و جذاب بودند، به همین سبب، هنوز هم عبارت (نقش ارژنگی) در میان ایرانیان بسیار شهرت دارد. [1]

Α^ اینکه گفته‌ایم (بود) بسبب آنست که از کتاب (ارژنگ) هیچ اثری باقی نیست.

ارژنگ

■ واژهٌ (ارژنگ) از ریشه (آرتنگ) و بمعنای (هنرمند) است

Π واژهٌ (ارژنگ) از ریشه (آرتنگ) و بمعنای (هنرمند) است:
(آرت = هنر) + (انگ = دارنده) ← (دارندهٌ هنر) = (هنرمند).

● طبعاً بسیاری از متخصصان، این موضوع را باور ندارند که (آرت) یک کلمهٌ آریائی و بمعنای (هنر در اصطلاح امروزی) است. اغلب می‌پندارند که (آرت) مختص زبان لاتین است؛ اما در ایرانیک واژه‌های بسیاری هست که از ترکیب (آرت) ساخته شده‌اند حتی همین کلمهٌ رایج (آرد) مثل (آرد گندم).
بسی ترکیبات، از جمله کلمات باستانی (آرتا) و (آرتش) و همچنین (آرتیمیس) یا (آرتیمیز) به معنای [(کشتی) یا (کسی یا چیزی که در دریا نوردی و شناگری استاد باشد)] خود گواه بر حضور (آرت) در زبانهای ایرانیک هستند.

هنرمند

Π توضیح در مورد واژهٌ (آرتیمیس):
(آرتی = استاد) + (میس = خیس) ← (دریاورز / استاد دریانوردی).

● (میس mis) در زبان آریایی بمعنای (تر / خیس / آبدار) است.
● (میس) در زبان فارسی نو به (میز) تبدیل شده است، مثل (میزنای = Ureters).
شواهد ایرانیک:
● (میزان) = (تراز / هرچیز که مثل آب راکد، در حالت افقی کاملاً تراز باشد)(بظاهر عربی).
○ توجه داشته باشید که (تراز) و (ترازو) نیز از ترکیب (تر = خیس) ساخته شده‌اند.
● (میز) = (ادرار / شاش).
● (میزَک) = (ادرار / شاش).
● (میزاب) = (آبراهه).
● (میزه شناس) = (پزشک متخصص مجاری ادرار).
○ همچنین در بسیاری از زبانهای ایرانی مثل کردی و بلوچی، هر چیز خیسیده و تر را (میس / میز) می‌خوانند.
○ همینطور، (گمیز ge.miz)(= ادرار) از ریشهٌ (گُه میس goh.mis)(= مدفوع آبکی = ادرار) است. [2]

Π توضیح در مورد واژهٌ (آرتا = خانهٌ زیبا):
واژهٌ (آرتا) تا دوران ساسانیان بکار برده می‌شد و پس از آن منسوخ شد.
(آرتا) در اصل بمعنای (ساختمانی است که طبق اصول فنی و مهندسی، به زیبائی ساخته شده باشد)؛ اما همین کلمه بتدریج به (شهر زیبا) و حتی به (معابد مقدس) اطلاق شد و عاقبت بطور مطلق، در معنای (مقدس) نیز بکار برده شد.

Π توضیح در مورد واژهٌ (هنر = حکمت / فلسفه):
(هنر) از ترکیب:
(هان = آگاهی) + (هر = هر چیز) ← (آگاه به هر چیز) = (کسی که همه چیز بداند / فرزانه / فیلسوف / حکیم). بنا بر این، نمی‌توان رقاصان و مطربان و بازیگران را (هنرمند) دانست زیرا این صنف، به همه چیز آگاهی ندارند.

♪ دانستن معنای واژه (انگ) یا (ئنگ)، کلید فهم معانی بسیاری کلمات ایرانیک است.

● پیش از پرداختن به این معنا، لازم است بگوئیم که در موارد عادی، ما (پسوند و پیشوند) را قبول داریم و از برخی کلمات بعنوان (پسوند یا پیشوند) نام می‌بریم؛ اما در سیستم زبان بشر، چیزی بنام پسوند و پیشوند وجود ندارد و همهٌ اجزاء کلمات، دارای استقلال معنوی هستند حتی اگر فقط یک حرف باشند.

این مدعا بدون شک مورد اعتراض و حتی تمسخر بسیاری زبانشناسان واقع خواهد شد؛ این را علاجی نیست زیرا طبیعت و عادتِ همهٌ اصناف همین است، در ابتدا به ریشت می‌خندند و در انتها، چنان به تو دل می‌بندند که گوئی جبرئیل بوده‌ای!... و البته که این روش غلط است زیرا ابتدای آن (خودپرستی) و انتهای آن (بت پرستی) است و هیچ مقطعی از این مدار، منطبق بر عقلانیت و منطق نیست.

هومر (شاعر یونانی) تا وقتی زنده بود، (در شهرهای یونان) در به در ـ می‌گشت و امورش به دریوزگی می‌گذشت؛ و آن جماعت، نعمت را از او دریغ می‌داشتند و لقمهٌ نانی را با هزار منّت پیشش می‌گذاشتند؛ اما اکنون بر سر او با یکدیگر مُشاجره دارند! و هر یک از آن شهرها دلیل می‌آرند که (هومر) در شهر ایشان گدائی می‌کرده است!...
یعنی افتخارشان به این است که هومر در شهرشان تکدی کرده باشد!

 بگذریم و بپردازیم به معنای واژه (انگ):

● (انگ) یک واژهٌ آریائی است، یعنی بین ایران و هند و اروپا مشترک است.
● (انگ) در ایرانیک بمعنای (دارای حالت ... است)، اما در لاتین بمعنای (در حال انجام حالت... است).
● (انگ) در ایرانیک کاربرد چندانی ندارد و ترکیبات موجود، از 100 کلمه تجاوز نمی‌کنند، اما در لاتین، قواعد گسترده و کاربرد بسیار وسیعی دارد.
● (انگ) در ایرانیک بصورت (پیشوند یا پسوند) بکار برده شده است، اما در لاتین فقط بصورت (پسوند) است.
● (انگ) در ایرانیک به صورت (ang) تلفظ می‌شود، و در لاتین بصورت (ing).
□ چند مثال از ایرانیک:
○ (تفنگ) ← (تُف + انگ) = (دارای حالت تُف کننده).
○ (فشنگ) ← (فِش + انگ) = (دارای حالت فشفشه).
○ (پلنگ) Χ (پولنگ) ← (پول + انگ) = (دارای پولک) = (گلدار) ← (دارای پوست گلدار).
○ (مَلنگ) ← (مَل + انگ) = (خواستنی + دارای) = (دوست داشتنی). [(ملنگ) اغلب با (قشنگ) همراه است].
○ (جَفنگ) ← (جَف + انگ) = (شکافنده + دارای) = (حرفهائی که ناراحت کننده باشد).
○ (فرهنگ) Χ (فرئنگ) ← (فَر + انگ) = (دین و دانش + دارای) = (دارای دین و دانش).
○ (فرنگ) ← (فرئنگ) ← (فَرّ + انگ) = (فرّ و شکوه + دارای) = (دارای فر و شکوه). [3]
○ (انگار) ← (انگ + گار) = (دارای + گمشده) = (توهم / تشکیک / غیر قابل یقین / نا مطمئن).
○ (انگبین) ← (انگ + بین) = (دارای + بینش) = (عاقل / دانا / نام زمبور عسل در ایرانیک).
○ (انگیز)(مثل شورانگیز) ← (انگ + ایز) = (دارای + اجنبی) = (دارای بیگانه). [اسم حالت] ـ [حالتی که وقتی بیگانه‌ای به حریم کسی وارد شود پدید آید] ـ [ایز = هیز ] ـ [انگیزه = دارای دشمن / دارای حالت برانگیختگی].
○ (قشنگ) Χ (کشنگ) ← (کَش + انگ) = (جذابیت + دارای) = (دارای جذابیت | دارای کشش).
○ (هنگام) Χ (انگام) ← (انگ + گام) = (دارای گام) ≈ (زمان).
¿ توجه: (درنگ) Χ (تِرنگ) ← (تِر + رنگ) = (صاعقه مانند) = (مانند صاعقه) = (زمان اندک).
Π یادآوری: واژهٌ (درنگ) از ترکیب (انگ) نیست؛ نگاه کنید به (بررسی واژهٌ آتش).
¿ توجه: (انگ) در کلماتی مثل [انگور / انگشت / بالنگ / بادرنگ ... ] از ترکیبات (انگ) نیستد.
Π یادآوری: در دستور زبان بشر، ترکیبات همیشه از (چپ به راست) ترجمه می‌شوند.

■ توضیح بیشتر پیرامون مانی

مانی در دوران شاپور اول ظهور کرد و شاپور دین او را پذیرفت... تا در دوران بهرام اول که دین مانی بسیار گسترش یافته بود، روحانیون زرتشتی بیمناک شدند و بهرام را واداشتند تا مانی را بکشد...
بهرام، مانی را کشت و پوستش را کند و پر از کاه کرد و بر یکی از دروازه‌های جندیشاپور آویخت... آن آویزه تا سالها بر آن دروازه آویزان بود بطوریکه از آن پس، آن دروازه به (دروازهٌ مانی) یا (باب المانی) شهرت یافت.
● گفته شده که (ابن مقفع) یا (روزبه) [مترجم کلیله و دمنه از پهلوی به عربی] مانوی یا (زندیق) بود. [4]

Π توضیح در مورد واژهٌ (زندیق):
(زندیق) عربیک نیست بلکه ایرانیک است. (زندیق) معرب (زندیک) است و روحانیان زرتشتی آن را به پیروان مانی اطلاق می‌کردند. چرا که معتقد بودند مانی (زند) را جور دیگری تفسیر می‌کند، این بود که پیروان او را (زندیک) می‌خواندند. این لفظ به اعراب نیز رسید و آنان این واژهٌ را با (کفر) مترادف دانستند و در عباراتی مثل (کفر و زندقه) بکار بردند.

Π توضیح دربارهٌ واژهٌ (آش):
● (آش) در دستور زبان بشر (= زندگی) است، برای اطلاع بیشتر، نگاه کنید به بررسی ریشهٌ واژهٌ (آش) Ў

Β^ بمنظور یافتن واژه (گمیز)، رجوع کنید به ایرانیک باستان و میانه، و همچنین زبانهای بومی ایرانی رایج.
Γ^ (فرنگ) مخفف (فرهنگ)، و هم مخفف (هفت رنگ)(= قوس و قزح) نیز آمده است.
Δ^ (ابن مقفع) ایرانی بود و نام اصلی او (روزبه) = (بهروز) است.

☻ سایر مطالب این بخش :

1 ـ چگونگی پیدایش عدد یک از آغاز تا امروز.

2 ـ چگونگی پیدایش عدد دو از آغاز تا امروز.

3 ـ چگونگی پیدایش عدد سه از آغاز تا امروز.

4 ـ چگونگی پیدایش عدد چهار از آغاز تا امروز.

5 ـ چگونگی پیدایش عدد پنج از آغاز تا امروز.

6 ـ چگونگی پیدایش عدد شش از آغاز تا امروز.

7 ـ چگونگی پیدایش عدد هفت از آغاز تا امروز.

8 ـ چگونگی پیدایش عدد هشت از آغاز تا امروز.

9 ـ چگونگی پیدایش عدد نه (9) از آغاز تا امروز.

10 ـ چگونگی پیدایش عدد ده و سپس صفر از آغاز.

11 ـ ریشه و معنی واژه آب ـ مشتقات آب.

12 ـ ریشه و معنی آتش ـ مشتقات آتش.

13 ـ خوسور / خسرو / کسری / قیصر / تزار / سزار / سزارین.

14 ـ ریشه و معنی کلمه ارژنگ ـ مشتقات ارژنگ.

15 ـ در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

16 ـ ریشه و معنی واژه قلندر.

17 ـ ریشه و معنی کلمه هخامنشی ـ مشتقات هخامنش.

18 ـ ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

19 ـ ریشه و معنی واژه‌ کشور.

20 ـ ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم و هراس.

21 ـ چگونگی و فلسفه عدد بیست.

22 ـ ریشه و معنی واژه‌ گستاخ.

23 ـ ریشه و معنی واژه‌ روسپی.

24 ـ ریشه و معنای واژه نخجیر.

25 ـ ریشه و معنی مغناطیس و مکانیک.

26 ـ ریشه و معنی واژه معرب لجن.

27 ـ ...

28 ـ ...

29 ـ ریشه و معنای نام گنجشک.

30 ـ ریشه واژه (آبتین) و معنای آن.

31 ـ چگونگی و فلسفه عدد سی.

40 ـ چگونگی و فلسفه عدد چهل.

70 ـ چگونگی و فلسفه عدد هفتاد.

71 ـ ...

Π ^ دیدگاه ها

دیدگاهی درباره موضوع این صفحه ارسال نشده است

Π ^ ارسال دیدگاه

Њ سایر مطالب :

◄ حرف اول و آخر :

← اگر قانون جنگل پسندیده نیست، پس باید آدم باشیم.

← درستکاری از لوازم خوشبختی بشر است.

← همه خروسهای جهان، مانند یکدیگر بانگ می‌کنند.

← قومی که بشر است، طبعاً واجد حقوق بشر است.

← ...

◄ بخش گفت و شنود :

← آندرلاین را چطور بنویسم؟

← آیا زبان کوردی لهجه‌ای از فارسی است؟

← معنای واژه قناد چیست؟

← چینود پل چیست و به چه معنا است؟

← سكس به جه معنا است و ریشه آن از کجاست؟

← خورگو در لغت فارسي به معني چیست؟

← چند یعنی چه، و پسوند اند به چه معنا است؟

← معنی واژه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

← معنای نام برنطین چیست؟

← نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

← ...

◄ بخش تاریخ و زبان (کتابخانه) :

← مطالعه کتاب (برگی از تاریخ جنوب ایران).

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان آذری.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان بلوچی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان کوردی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان لارستان.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان هرمزگان.

← ...

◄ بخش گفتارهای پراکنده :

← هزار راه نرفته.

← اندرزهای پیشینیان.

← سرما خوردگی، رزمایش بدن است.

← شباهت تلویزیونهای ماهواره‌ای با مگس.

← کار ما چیزی جز آب در هاون کوفتن نیست.

← هلاکوخان مغول چگونه بنی عباس را ساقط کرد؟

← دستور زبان بشر.

← چگونگی پیدایش عدد نویسی در میان آریایی ها.

← نقدی بر داستان موش و گربه عبید زاکانی.

← ...

◄ بخش حجاب :

← مفهوم حجاب و زیرساخت آن.

← نگاهی به فلسفه جبر و اختیار.

← بشر موجودی اجتماعی است.

← ادامه مبحث جبر و اختیار.

← تعریف حجاب نه از دیدگاه دین.

← دیکتاتوری با لبخند و خوشباش.

← حجاب یک موضوع اجتماعی است.

← معنا و مفهوم کلمه حجاب.

← هنجار و ناهنجار یعنی چه؟

← مردان قطبی و مردان غیر قطبی.

← ...

◄ بخش کپی رایت و کپی لفت :

← کپی رایت و کپی لفت و قوانین حق تکثیر.

← پایبندی به کپی رایت نشان خردمندی است.

← انتشار ویدیوها و تصاویر در اینترنت و حقوق مردم.

← اینترنت عاقبت به تسخیر شیطان در خواهد آمد.

← ...

◄ بخش هنر و هنرمند :

← هنر چیست و هنرمند کیست؟

← کسی را می‌توان هنرمند دانست که فرزانه نیز باشد.

← یک هنرمند واقعی مردم را سرگرم نمی‌کند.

← حکایت زهر و شکر چیست؟

← ...

◄ بخش هرمنوتیک واژگان :

← چگونگی پیدایش اعداد 1 تا 10

← ریشه و معنی واژه آب و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه آتش و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه ارژنگ و مشتقات آن.

← در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

← ریشه و معنی واژه قلندر و وضعیت قلندران.

← ریشه و معنی واژه هخامنشی و مشتقات آن.

← ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

← ریشه و معنی واژه‌ کشور.

← ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم، هراس، باک و پروا.

← ...

◄ بخش فارسی نویسی در وب :

← نوشتن صفحات وب با فونت دلخواه.

← تفاوت آدرس نسبی و آدرس مطلق در وب.

← چرا فونت تاهوما برای نوشتن صفحات وب مناسب تر است؟

← معایب و اشکالات فونت تاهوما.

← دانلود فونت تاهوما.

← خط و ارتباط آن با عقلانیت.

← چهل سالگی و مشکل پیر چشمی [در ارتباط با سایز فونت].

← دانلود فونت فارسی مخصوص کورل.

← فونتهای نوع serif و sans-serif چه تفاوتی دارند؟

← Web Safe Fonts یا فونت های امن در وب کدامند؟

◄ دیدگاه های بازدید کنندگان :

← فرق بین لهجه و زبان چیست؟

← بهتر نیست هر قومی به زبان محلی خودش درس بخواند؟

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه یکم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه دوم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه سوم.

← زبان کوردی با زبان فارسی چه نسبتی دارد؟

← معانی واژه های رایگان و راهگان.

← واژگان با پسوند مان، مثل یادمان، سازمان، به چه معنی هستند؟

← شما دارید وقت خودتان و دیگران را تلف می‌کنید.

← شما مزدوری هستید که قصد ترمیم چهره مذهب را دارید.

← ...

← ...


free hit counters
up