Last Update: 28 March, 2012
هرمنوتیک واژگان

ریشه، معنا و مشتقات واژه آتش

ΑΒ

 ^ ردیابی تاریخی واژ‌گان و چگونگی تغییرات آوایی، معنوی، تعبیری و عاریتی آنان.
щ ^ ابداع، تالیف و تدوین: عامر هاشمی ^ © ^ اقتباس بدون ذکـر منبع ممنوع است!

#

■ بررسی ریشه واژه آتش :

تِر (= صاعقه) ← آتِر Χ آذِر ← آذَر (= آتش)

واژه (آذر)، مستقیماً بمعنای (آتش) است، ضمناً به اصل خود بسیار نزدیک، و چندان نیز نچرخیده است. اما در زبانهای ایرانیک بصراحت در معنای (آتش) بکار برده نمی‌شود، یعنی جنبه (اسم خاص) بودن بر (اسم عام) بودن آن می‌چربد. مثلاً بخشی از نام (آذربایجان)(= نگهبانان آتش) و همچنین نام زبان آذریک است. / ایدون، نام یکی از ماههای سال خورشیدی است، همینطور بخشی از نام پیامبر زرتشتیان [آذرتُشت][= کسی که او را به آتش توش towš کردند (= پرتاب کردند)] است... و برخی نیز این نام را بر دختران خود می نهند. اما واژه (آتش) اگرچه بسیار چرخیده و دگرگون شده لکن اسم عام و فراگیر آتش است.

آتِر Χ آتِرخَشب Χ آتخَشب Χ آتَخش Χ آتش

● واژگان (آذر) و (آتش) یک ریشه دارند.
● واژه (آتش) خیلی ـ خیلی چرخیده تا به اینجا که هست رسیده است.
● (تِر ter)(= صاعقه) منشأ واژه آتش است. (آتِر) + مدیوم Ā ← (آتِر) نخستین نام (آتش) است.

آتش

■ نخستین شکل نام آتش :

از ابتدا، تلفظ اولیه (آتر) در شمال شرقی ایران (تقریباً دست نخورده) باقی ماند که همان (آذر Āzer) است.
● عبارت (آذربایجان) در اصل [ آتِر پادتکان āter.pād.tak.ān ] است که تجزیه و ترجمه آن به ترتیب زیر است:
[(آتِر = آتش) + (پاد = ضد) + (تَک = حمله) + (آن = پسوند جمع) ← (ضد حمله به آتش) = (نگهبانان آتش)].

Π توضیح اول: (پادگان) در اصل (پاد تَکان = ضد حمله) بوده است.
Π توضیح دوم: (تَک) یک کلمه آریایی و به معنای (حمله) است مثل (تَکان = حملات) و (تکاور = حمله آور).
Π توضیح سوم: (پاتَک) در اصل (پاد تَک) و بمعنای (ضد حمله) است.
Π توضیح چهارم: (تَک) در زبانهای ایرانی و هند و اروپایی مشترک است و منحصر به ایرانیک نیست؛ مثل: Attack
Π توضیح پنجم: مدیوم Ā جز آنکه یک مدیوم است، یک وسیلهٌ مهم اسم ساز در زبان ایرانیک بوده و هست.
^^^^ مثال: (خُوَندن xowand.an = خواندن):
^^^^ Ā + (خُوَند = خواند) ← (آخُوَند = آخوند) = [کسی که خواندن بداند / خواننده / خواننده متون مذهبی].

بازپافت واژه آتش

واژه (تِر) که در زبان فارسی بکلّی متروک شده، قدمتَش به پیش از کوچ بزرگ آریایی ها بر می‌گردد؛ لذا این واژه ریشه بسیاری از کلمات در زبانهای ایرانی و هند و اروپایی است. به چند نمونه از ترکیبات واژه (تِر) توجه نمایید:

← (تِریک ter.ik ) بمعنای (روشنایی صاعقه / روشنایی الکتریکی).
← (تِرقه ter.aqe ) از ریشه (تِرَکه) بمعنای (انفجار کوچک / صاعقه کوچک).
← (تِریخ ter.ix ) بمعنای (عصبانی) یعنی (کسی که مانند صاعقه خشمگین باشد).
← (تُرنج toranj) (آترنگ āter.rang) بمعنای (آتشین رنگ) نام میوه‌ای شبیه با نارنج.
← (درنگ derang) (ترنگ terang) = (زمان اندک / به سرعت صاعقه / کوتاه / مختصر).

واژگان ایرانیکِ بسیاری از جمله: [ آتش / آذر / آذرخش / درخشان / درخشنده / رخشنده / رخشان / رخش / دریدن / درنده / درخت / ترسیدن / ترکیدن / ترک خوردن... ] و همچنین واژگان لاتینی مانند Trick / Electric / Intrigue / Tree و بسیاری ترکیبات دیگر از مشتقات واژه آریایی فراموش شدهٌ (تِر = صاعقه) هستند.

به نظر ما، چرخش ها و انشعاب های واژه (آتش) از زبان آریایی تا زبان فارسی به ترتیب زیر بوده است؛ فعلاً این روند را بطور خیلی خلاصه مطرح می‌کنیم و سپس به شرح مشتقات واژه (آتش) می‌پردازیم:

بازیافت:
(تِر ter) در زبان آریایی بمعنی (صاعقه).
(خَشپ xaš.p) = (شب).
(آتِر ā.ter) نخستین نام (آتش) › [ آتشی که از صاعقه پدید آمد ] ‹ (آذِر) ایرانیک.
روندِ دگرگونی:

آذرخش

● طبق این نظریه، واژه (آتش) اگرچه بسی کوتاه است و با چهار حرکت نوشته و خوانده می‌شود، لکن متشکل از چهار بخش است. ولی واژه (آذر) [خواه با تلفظ اولیه ادا شود یا با تلفظ فعلی]، تنها دو بخش است.

☻ سایر مطالب این بخش :

1 ـ چگونگی پیدایش عدد یک از آغاز تا امروز.

2 ـ چگونگی پیدایش عدد دو از آغاز تا امروز.

3 ـ چگونگی پیدایش عدد سه از آغاز تا امروز.

4 ـ چگونگی پیدایش عدد چهار از آغاز تا امروز.

5 ـ چگونگی پیدایش عدد پنج از آغاز تا امروز.

6 ـ چگونگی پیدایش عدد شش از آغاز تا امروز.

7 ـ چگونگی پیدایش عدد هفت از آغاز تا امروز.

8 ـ چگونگی پیدایش عدد هشت از آغاز تا امروز.

9 ـ چگونگی پیدایش عدد نه (9) از آغاز تا امروز.

10 ـ چگونگی پیدایش عدد ده و سپس صفر از آغاز.

11 ـ ریشه و معنی واژه آب ـ مشتقات آب.

12 ـ ریشه و معنی آتش ـ مشتقات آتش.

13 ـ ریشه و معنی کلمه ارژنگ ـ مشتقات ارژنگ.

14 ـ در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

15 ـ ریشه و معنی واژه قلندر.

16 ـ ریشه و معنی کلمه هخامنشی ـ مشتقات هخامنش.

17 ـ ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

18 ـ ریشه و معنی واژه‌ کشور.

19 ـ ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم و هراس.

20 ـ چگونگی و فلسفه عدد بیست.

21 ـ ریشه و معنی واژه‌ گستاخ.

22 ـ ریشه و معنی واژه‌ روسپی.

23 ـ ریشه و معنای واژه نخجیر.

24 ـ ریشه و معنی مغناطیس و مکانیک.

25 ـ ریشه و معنی واژه معرب لجن.

26 ـ ...

27 ـ ...

28 ـ ریشه و معنای نام گنجشک.

29 ـ ریشه واژه (آبتین) و معنای آن.

30 ـ چگونگی و فلسفه عدد سی.

40 ـ چگونگی و فلسفه عدد چهل.

70 ـ چگونگی و فلسفه عدد هفتاد.

71 ـ ...

Π ^ دیدگاه ها

دیدگاهی درباره موضوع این صفحه ارسال نشده است

Π ^ ارسال دیدگاه

Њ سایر مطالب :

◄ حرف اول و آخر :

← اگر قانون جنگل پسندیده نیست، پس باید آدم باشیم.

← درستکاری از لوازم خوشبختی بشر است.

← همه خروسهای جهان، مانند یکدیگر بانگ می‌کنند.

← قومی که بشر است، طبعاً واجد حقوق بشر است.

← ...

◄ بخش گفت و شنود :

← آندرلاین را چطور بنویسم؟

← آیا زبان کوردی لهجه‌ای از فارسی است؟

← معنای واژه قناد چیست؟

← چینود پل چیست و به چه معنا است؟

← سكس به جه معنا است و ریشه آن از کجاست؟

← خورگو در لغت فارسي به معني چیست؟

← چند یعنی چه، و پسوند اند به چه معنا است؟

← معنی واژه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

← معنای نام برنطین چیست؟

← نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

← ...

◄ بخش تاریخ و زبان (کتابخانه) :

← مطالعه کتاب (برگی از تاریخ جنوب ایران).

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان آذری.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان بلوچی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان کوردی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان لارستان.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان هرمزگان.

← ...

◄ بخش گفتارهای پراکنده :

← هزار راه نرفته.

← اندرزهای پیشینیان.

← سرما خوردگی، رزمایش بدن است.

← شباهت تلویزیونهای ماهواره‌ای با مگس.

← کار ما چیزی جز آب در هاون کوفتن نیست.

← هلاکوخان مغول چگونه بنی عباس را ساقط کرد؟

← دستور زبان بشر.

← چگونگی پیدایش عدد نویسی در میان آریایی ها.

← نقدی بر داستان موش و گربه عبید زاکانی.

← ...

◄ بخش حجاب :

← مفهوم حجاب و زیرساخت آن.

← نگاهی به فلسفه جبر و اختیار.

← بشر موجودی اجتماعی است.

← ادامه مبحث جبر و اختیار.

← تعریف حجاب نه از دیدگاه دین.

← دیکتاتوری با لبخند و خوشباش.

← حجاب یک موضوع اجتماعی است.

← معنا و مفهوم کلمه حجاب.

← هنجار و ناهنجار یعنی چه؟

← مردان قطبی و مردان غیر قطبی.

← ...

◄ بخش کپی رایت و کپی لفت :

← کپی رایت و کپی لفت و قوانین حق تکثیر.

← پایبندی به کپی رایت نشان خردمندی است.

← انتشار ویدیوها و تصاویر در اینترنت و حقوق مردم.

← اینترنت عاقبت به تسخیر شیطان در خواهد آمد.

← ...

◄ بخش هنر و هنرمند :

← هنر چیست و هنرمند کیست؟

← کسی را می‌توان هنرمند دانست که فرزانه نیز باشد.

← یک هنرمند واقعی مردم را سرگرم نمی‌کند.

← حکایت زهر و شکر چیست؟

← ...

◄ بخش هرمنوتیک واژگان :

← چگونگی پیدایش اعداد 1 تا 10

← ریشه و معنی واژه آب و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه آتش و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه ارژنگ و مشتقات آن.

← در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

← ریشه و معنی واژه قلندر و وضعیت قلندران.

← ریشه و معنی واژه هخامنشی و مشتقات آن.

← ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

← ریشه و معنی واژه‌ کشور.

← ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم، هراس، باک و پروا.

← ...

◄ بخش فارسی نویسی در وب :

← نوشتن صفحات وب با فونت دلخواه.

← تفاوت آدرس نسبی و آدرس مطلق در وب.

← چرا فونت تاهوما برای نوشتن صفحات وب مناسب تر است؟

← معایب و اشکالات فونت تاهوما.

← دانلود فونت تاهوما.

← خط و ارتباط آن با عقلانیت.

← چهل سالگی و مشکل پیر چشمی [در ارتباط با سایز فونت].

← دانلود فونت فارسی مخصوص کورل.

← فونتهای نوع serif و sans-serif چه تفاوتی دارند؟

← Web Safe Fonts یا فونت های امن در وب کدامند؟

◄ دیدگاه های بازدید کنندگان :

← فرق بین لهجه و زبان چیست؟

← بهتر نیست هر قومی به زبان محلی خودش درس بخواند؟

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه یکم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه دوم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه سوم.

← زبان کوردی با زبان فارسی چه نسبتی دارد؟

← معانی واژه های رایگان و راهگان.

← واژگان با پسوند مان، مثل یادمان، سازمان، به چه معنی هستند؟

← شما دارید وقت خودتان و دیگران را تلف می‌کنید.

← شما مزدوری هستید که قصد ترمیم چهره مذهب را دارید.

← ...

← ...


free hit counters
up