مفهوم کلمه مشروع در دین و در فلسفه و حکمت

Π مفهوم مشروع در دین و فلسفه و حکمت :

1 ـ (مشروع) از نظر دین، یعنی امری که خداوند آن را قبول داشته باشد و در مبانی دینی پذیرفته و مقبول باشد و ارتکاب آن بر همگان روا باشد.

2 ـ (مشروع) از نظر فلسفه، یعنی امری که منطق بشری، آن را پذیرفته باشد و ارتکاب آن بر همگان روا باشد. بنا بر این، در فلسفه، ممکن است امری که امروز مشروع است، پس از چندی نامشروع گردد؛ زیرا (در فلسفه)، مشروع و نامشروع بودن هر امری منوط به منطقی بودن آن است.

3 ـ (مشروع) از نظر حکمت، نه تابع مذهب است و نه تابع فلسفه، بلکه تابع طبیعت است. زیرا در یک دین یا مذهبی، ممکن است امری تحریف گردد و از خرد دور شود و همچنین در فلسفه نیز ممکن است امری نامشروع، با سفسطه، مشروع جلوه داده شود؛ و حکمت، زیر بار این تغییرات (نامطبوع) نمی‌رود.

Π توضیح یکم اینکه چون بنیاد ادیان الهی بر اساس (حکمت) است، بسیاری از موارد که در دین هست، در حکمت نیز هست. یعنی تا وقتی یک دین، تحریف نشده باشد، بر حکمت منطبق است، در غیر این صورت نیست. و تفاوت دین و حکمت فقط در این است که دین، حکمی را بصورت امر و نهی بیان می‌کند، ولی حکمت، همان حکم را تشریح می‌کند. / فلسفه اما از تلفیق منطق و تجربه پدید آمده است، اینست که در برخی موارد با دین و یا حکمت منطبق است و در برخی موارد نیست.

Π توضیح دوم اینکه (اغلب موارد، اصطلاحاتی که [ما] بکار می‌بریم، با اصطلاحات آکادمیک همخوانی ندارند.). این به آن سبب است که ما برای توضیح ذهنیات خود، با کمبود لغات صریح مواجهیم.

Π توضیح سوم اینکه (اگرچه ما به شخصه گرایش دینی داریم) اما بارها گفته‌ایم که در هیچ کجای این سایت، هیچ مطلبی را از نظر دینی مورد بررسی قرار نمی‌دهیم؛ لذا شایسته نیست که بکارگیری کلماتی مانند (مشروع) و امثال آن را دال بر مذهبی بودن بحث بدانند.

یکم آذر 1390 ^ ™

free hit counters