Posted on: 29 May, 2010
گفت و شنود

معنای واژگان شاه، پادشاه و شاهنشاه

ΒΘ

■ معنی کلمات شاه، پادشاه و شاهنشاه چیست؟

● شاه = شاء = شایسته.
(شاه) در ایرانیک و (شاء) در عربیک از یک ریشه و به یک معنا هستند، و هر دو بمعنای (شایسته) هستند. / (شاه) در فارسی نه بمعنای (سلطان و حکمران) است، بلکه صفت اوست. / (شاه) یعنی کسی که شایستهٌ ادارهٌ یک امری باشد، و ادارهٌ امور کشور هم یکی از شایستگی هاست (درست مثل شایستگی در امور دیگر). / در عربی نیز (شاء) نه بمعنای (خواستن و اراده کردن) است، بلکه به همان معنای (شایسته و لایق) است.

شاهنشاه

■ واژه (شاه) در میان نیک و بد، شناور است :

کلمهٌ (شاء) در قرآن در معنای صحیح خود بکار رفته است، اما اعراب تا هنوز هم آن را به غلط ترجمه می‌کنند. مثلاً عبارتِ (تُعِزّ مَن تَشاء) را به (عزت می‌دهد هر کس را بخواهد) ترجمه می‌کنند و این با محکمات اسلام و سایر ادیان الهی تناقض دارد زیرا از سویی می‌گوییم: همهٌ کارهای خدا بر اساس حکمت و حساب است، اما از سوی دیگر، خدا را خودکامه می‌شماریم و می‌گوییم: [عزت می‌دهد هر که را که بخواهد... ذلت می‌دهد هر که را که بخواهد... ] ... حال آنکه در حقیقت، خدا عزت می‌دهد به هر کس و هر قوم که شایستهٌ عزت است ـ و ذلیل می‌گرداند هر کس و هر جامعه که شایستهٌ ذلت است و می‌کند آنچه شایسته است... و اساس زندگانی بشر بر شایستگی است؛ یعنی اگر شما می‌خواهید مثلاً ناخدای کشتی و یا خلبان هواپیما شوید، لازم است درس بخوانید و زحمت بکشید و مراحلی را طی کنید تا بلکه بتوانید خودتان را شایسته و لایقٍ این کار بگردانید؛ یعنی اینطور نیست که بدون هیچ پیشینه‌ای، یکی بیاید و دست شما را بگیرد ببرد پشت سکان هواپیما بنشاند و بگوید: از این پس، شما خلبان هستید!...
و همچنین برعکس؛ مثلاً اگر بخواهید وزیر فرعون بشوید، اول باید انسانیت و احکام خدا را زیر پا بگذارید، سپس باید خدایی فرعون را بپذیرید و با گفتار و کردارتان، مراتب بندگی خویش را نسبت به او به اثبات برسانید، و بخاطر او از هیچ جنایتی فروگذار نکنید تا بلکه ـ بلکه لیاقتِ وزارتِ فرعون را بیابید. به عبارت دیگر، وزیر فرعون شدن هم لیاقت و شایستگی می‌خواهد.

اهرام ثلاثه

طبق اصلٍ (شایسته سالاری) که بر جهان حاکم است، همهٌ شاهان و سلاطینٍ جهان، شایستهٌ مقام و منزلت خویشند؛ و این مدعا البته موجب تعجب شما خواهد شد؛ اما اگر اندکی تعقل کنید، خواهید دانست که خدا بیش از آنچه تصور کنید، باریک بین و آگاه است و قوانین ظریف و دقیق او، لحظه به لحظه بر کل جهان حاکم و جاریست؛ و برای این حاکمیت، نیازمند یاری بندگان خویش نیست...
و شما قطعاً خواهید پرسید که: آیا مثلاً (پینوشه) شایستهٌ سلطنت بر شیلی بود؟
و یا خواهید پرسید که: آیا مثلاً لیاقت کورش و داریوش با شاه سلطان حسین صفوی یکسان بود؟
می‌گوئیم: در دورانی که ملتی درستکار باشند، شایستهٌ سلطانی مثل کورش خواهند بود و در دورانی که تبه‌کار باشند، شایستهٌ سلطانی مثل ناصرالدین شاه، زیرا هرگز نمی‌توان جو کاشت و امیدِ گندم داشت.

اکنون از شما پرسیده می‌شود که: آیا شایسته ترین فرد برای ریاست بر یک جامعهٌ درستکار کیست؟
و جواب شما جز این نخواهد بود که: درستکارترینٍ آنان.
و نیز پرسیده می‌شود که: آیا شایسته ترین فرد برای ریاست بر تبه‌کاران کیست؟
و جواب شما جز این نخواهد بود که: تبه‌کارترینٍ آنان.
و نیز پرسیده می‌شود که: آیا شایسته ترین فرد برای ریاست بر یک روسپی خانه کیست؟
و جواب شما جز این نخواهد بود که: یک روسپیٍ پیر که از همهٌ آن روسپیان، دریده تر باشد.

استنتاج دانایان از این بیان، جز این نخواهد بود که جهان قهراً و جبراً مکانِ شایسته سالاران است و (شاه) و (شایسته) نیز یک معنای ثابت ندارد بلکه شناور است؛ یعنی نیکی را نیکان شایسته است و بدی را بَدان... یکی کاری می‌کند که شایستهٌ اعدام گردد و دیگری کاری می‌کند که شایستهٌ اکرام؛ پس کلمهٌ (شاه) در میان نیک و بد، شناور است.

■ معنای واژه (پادشاه) :

با عذرخواهی از مرحوم دهخدا و سایر فرهنگ نویسان بزرگ فارسی زبان، در کمال شرمندگی عرض می‌کنم: بر خلاف ترجمهٌ آنان که متفقاً (پادشاه) را با (شاه) همردیف و مترادف دانسته‌اند، ما می‌گوئیم: این دو کلام، ضد یکدیگرند.
در کلمهٌ (پادشاه)، موضوع (شایستگی) مطرح نیست بلکه موضوع (سلطنت) مطرح است؛ و (پادشاه) به معنای (ضد شاه) است؛ و کسی به این نام نامیده می‌شد که بر شاهی می‌شورید.
اینکه آن (رهبر اوپوزیسیون) یعنی (پاد شاه)، در نهایت موفق می‌شد یا نمی‌شد نیز مطرح نیست، بلکه هر کس که با شاه ضدّیت داشت را (پاد شاه) می‌خواندند. اما امروز می‌بینیم که این معنا فراموش شده بطوریکه هیچکس نمی‌داند (پاد شاه) بمعنای (ضد شاه) است. بسا علتِ اصلی این فراموشی آن باشد که غالبِ (پادشاهان) بر (شاهان) چیره می‌شدند و با همان لقب (پادشاه) به سلطنت می‌رسیدند و دوام می‌کردند؛ و این روند به مرور موجب شد که کلمات (شاه) و (پادشاه) به یک معنا پنداشته شوند.

■ معنای واژه (شاهنشاه) :

(شهنشاه یا شاهنشاه) در واقع تکرار کلمهٌ (شاه) در بُعد (سلطان) است که گاهی بصورت (عنوان) و گاهی بصورت (لقب) و گاهی نیز بصورت تجمل بکار برده شده است. تاریخچه هرمنوتیک این کلمه را می‌توان به سه مؤلفه نسبت داد:
1 ـ در برخی دورانها که ایران بصورت ایالتی اداره می‌شد، طبعاً هر ایالتی برای خود حکمران (یعنی شاهی) داشت، اما همهٌ این شاهان، از یک شاه که در مرکز بود اطاعت می‌کردند ـ [تقریباً مثل آمریکای امروز] ـ لذا عنوانِ آن شاه که شاهِ کل مملکت بود (شاهنشاه) یعنی (شاهِ شاهان) می‌بود.

شاهنشاه

2 ـ در برخی دورانها نیز که ایران قدرتی می‌یافت و کشور گشائی می‌کرد و چند کشور همسایه را به تسخیر خود در می‌آورد، غالباً همان حاکمانِ شکست خورده را (به شرط اطاعت) در پست خود ابقاء می‌نمود؛ در چنین حالتی نیز ـ شاهِ ایران ـ رئیسٍ چند شاه می‌شد و لذا (شاهنشاه) لقب می‌گرفت.

3 ـ در مواردی که حکومتِ یک سلسلهٌ شاهی به بیش از یک پشت می‌رسید، باز نیز از ترکیب (شاهنشاه) اما در مفهوم (سلطان ابن سلطان) استفاده می‌شد. بطور مثال، شاهان قاجار (پس از آغا محمد خان) همگی (شاهنشاه) خوانده می‌شدند. مثلاً ناصرالدین شاه قاجار، چنین خوانده می‌شد: السلطان بن سلطان بن سلطان، ^ والخاقان بن خاقان بن خاقان، ^ سلطانٍ صاحبقران، ^ شاهنشاه ایران، ^ ناصرالدین شاه قاجار.

☻ سایر مطالب این بخش :

1 ـ [ آندرلاین ] + آندرلاین را چطور بنویسم؟

2 ـ آیا زبان کوردی، لهجه‌ای از فارسی است؟

3 ـ معني کلمه قناد چیست؟

4 ـ چینود پل یعنی چه؟

5 ـ ریشه و معنی واژه سکس چیست؟

6 ـ خورگو در لغت فارسي به چه معناست؟

7 ـ عدد مبهم چیست؟

8 ـ معنی کلمه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

9 ـ معنی نام برنطین چیست؟

10 ـ نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

11 ـ زشت یعنی چه و ریشه و مفهوم واژه زشت چیست؟

12 ـ معنای کلمات گوارش، گواردن و گوارا چیست؟

13 ـ Defragmentation یعنی چه و چگونه یک هارد را دیفراگ کنم؟

14 ـ ایران یعنی چه و معنا و مفهوم نام کشور ایران چیست؟

15 ـ معنی واژه روسپی چیست؟

16 ـ معنای دیباگر چیست و آیا این واژه فارسی است یا انگلیسی؟

17 ـ در مورد شعر [ساقی قدحی قرار نه زیر سبو] توضیح جامع تری دهید!

18 ـ اصطلاح (په نه په) از کی و کجا پیدا شد و قضیه آن چیست؟

19 ـ مارمولک درست است یا چلپاسه یا بزمجه؟

20 ـ ریشه و معنای واژه حلوا چیست و آیا حلوا عربی است یا فارسی؟

21 ـ معنای نامهای بندر پل و بندر خمیر چیست؟

22 ـ ریشه و معنای واژگان جنده، قحبه، پتیاره، لوند، کولی.

23 ـ فلسفه شب یلدا و ریشه و معنی یلدا چیست؟

24 ـ معنای شنبه، یکشنبه، دوشنبه ... چیست؟

25 ـ چرا « زور شیطان بیشتر است »؟

26 ـ تعریف (عقل انفرادی) و (عقل اجتماعی) و تفاوت آنها.

27 ـ عوامل پدید آورنده دموکراسی و دیکتاتوری.

28 ـ معنای واژگان شاه، پادشاه و شاهنشاه چیست؟

29 ـ ...

Π ^ دیدگاه ها

دیدگاهی درباره موضوع این صفحه ارسال نشده است

Π ^ ارسال دیدگاه

Њ سایر مطالب :

◄ حرف اول و آخر :

← اگر قانون جنگل پسندیده نیست، پس باید آدم باشیم.

← درستکاری از لوازم خوشبختی بشر است.

← همه خروسهای جهان، مانند یکدیگر بانگ می‌کنند.

← قومی که بشر است، طبعاً واجد حقوق بشر است.

← ...

◄ بخش گفت و شنود :

← آندرلاین را چطور بنویسم؟

← آیا زبان کوردی لهجه‌ای از فارسی است؟

← معنای واژه قناد چیست؟

← چینود پل چیست و به چه معنا است؟

← سكس به جه معنا است و ریشه آن از کجاست؟

← خورگو در لغت فارسي به معني چیست؟

← چند یعنی چه، و پسوند اند به چه معنا است؟

← معنی واژه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

← معنای نام برنطین چیست؟

← نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

← ...

◄ بخش تاریخ و زبان (کتابخانه) :

← مطالعه کتاب (برگی از تاریخ جنوب ایران).

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان آذری.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان بلوچی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان کوردی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان لارستان.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان هرمزگان.

← ...

◄ بخش گفتارهای پراکنده :

← هزار راه نرفته.

← اندرزهای پیشینیان.

← سرما خوردگی، رزمایش بدن است.

← شباهت تلویزیونهای ماهواره‌ای با مگس.

← کار ما چیزی جز آب در هاون کوفتن نیست.

← هلاکوخان مغول چگونه بنی عباس را ساقط کرد؟

← دستور زبان بشر.

← چگونگی پیدایش عدد نویسی در میان آریایی ها.

← نقدی بر داستان موش و گربه عبید زاکانی.

← ...

◄ بخش حجاب :

← مفهوم حجاب و زیرساخت آن.

← نگاهی به فلسفه جبر و اختیار.

← بشر موجودی اجتماعی است.

← ادامه مبحث جبر و اختیار.

← تعریف حجاب نه از دیدگاه دین.

← دیکتاتوری با لبخند و خوشباش.

← حجاب یک موضوع اجتماعی است.

← معنا و مفهوم کلمه حجاب.

← هنجار و ناهنجار یعنی چه؟

← مردان قطبی و مردان غیر قطبی.

← ...

◄ بخش کپی رایت و کپی لفت :

← کپی رایت و کپی لفت و قوانین حق تکثیر.

← پایبندی به کپی رایت نشان خردمندی است.

← انتشار ویدیوها و تصاویر در اینترنت و حقوق مردم.

← اینترنت عاقبت به تسخیر شیطان در خواهد آمد.

← ...

◄ بخش هنر و هنرمند :

← هنر چیست و هنرمند کیست؟

← کسی را می‌توان هنرمند دانست که فرزانه نیز باشد.

← یک هنرمند واقعی مردم را سرگرم نمی‌کند.

← حکایت زهر و شکر چیست؟

← ...

◄ بخش هرمنوتیک واژگان :

← چگونگی پیدایش اعداد 1 تا 10

← ریشه و معنی واژه آب و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه آتش و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه ارژنگ و مشتقات آن.

← در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

← ریشه و معنی واژه قلندر و وضعیت قلندران.

← ریشه و معنی واژه هخامنشی و مشتقات آن.

← ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

← ریشه و معنی واژه‌ کشور.

← ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم، هراس، باک و پروا.

← ...

◄ بخش فارسی نویسی در وب :

← نوشتن صفحات وب با فونت دلخواه.

← تفاوت آدرس نسبی و آدرس مطلق در وب.

← چرا فونت تاهوما برای نوشتن صفحات وب مناسب تر است؟

← معایب و اشکالات فونت تاهوما.

← دانلود فونت تاهوما.

← خط و ارتباط آن با عقلانیت.

← چهل سالگی و مشکل پیر چشمی [در ارتباط با سایز فونت].

← دانلود فونت فارسی مخصوص کورل.

← فونتهای نوع serif و sans-serif چه تفاوتی دارند؟

← Web Safe Fonts یا فونت های امن در وب کدامند؟

◄ دیدگاه های بازدید کنندگان :

← فرق بین لهجه و زبان چیست؟

← بهتر نیست هر قومی به زبان محلی خودش درس بخواند؟

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه یکم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه دوم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه سوم.

← زبان کوردی با زبان فارسی چه نسبتی دارد؟

← معانی واژه های رایگان و راهگان.

← واژگان با پسوند مان، مثل یادمان، سازمان، به چه معنی هستند؟

← شما دارید وقت خودتان و دیگران را تلف می‌کنید.

← شما مزدوری هستید که قصد ترمیم چهره مذهب را دارید.

← ...

← ...


free hit counters
up