Last Update: 24 December, 2011
گفت و شنود

فلسفه شب یلدا و ریشه و معنای یلدا چیست؟

ΒΓ

■ معنی واژه یلدا :

● چنانکه مکرر عرض کرده‌ایم، (در زبان بشر) حروف [(ی) مثل (ی) در (یار)] و [(ژ) مثل (ژ) در (ژاکت)] همان (ج) هستند؛ لذا (ی) در واژه (یلدا) نیز ابتدا به ساکن (ج) است. بنابراین (یلدا) در اصل (جلدا) است و (جلدا ) بمعنای آخرین شب سال است که از آن به بعد بتدریج شتاب و سرعت خواهد گرفت ... تا شب اول تیرماه که باز دوباره شتاب شبها کم خواهد شد و بتدریج دراز و درازتر خواهند گشت تا به درازترین شب سال یعنی آغاز زمستان و شب یلدا ختم شوند.

Π نخستین نتیجه‌ای که این تفسیر گرفته می‌شود این است که ( جَلد )(≈ شتابان) یکی از واژگان گمشده ایرانیک است که معرب شده و از این به بعد (بدون هیچگونه تردیدی) آن را به عنوان یک واژه ایرانیک بکار خواهند برد.

Π مبتدیان توجه داشته باشند که یلدا یکباره طولانی ترین شب سال نمی‌شود بلکه با شبهای ماقبل و مابعدش فقط دو دقیقه فرق دارد. یعنی تمامی روزهای سال با روزهای ماقبل و مابعدشان تنها (کمتر از) دو دقیقه اختلاف دارند.

ш در طرح زیر، ضخامت مدار زمین به شکلی طراحی شده است که درازی شب و روز (در نیمکره معتدله شمالی) را مشخص می‌کند. همچنین، درازترین و کوتاه ترین شب، و درازترین و کوتاه ترین روز سال را. / فاصله زمین تا خورشید در زمستان نیمکره شمالی کمتر از تابستان آن است. / در اول پاییز، (یکم مهر) و 21 سپتامبر، زمین کمترین فاصله را با خورشید دارد، به همین سبب آفتاب پاییزی تیزتر از آفتاب تابستان است، ولی در نیمکره جنوبی، آفتاب بهاری تیزتر از همیشه است.

مدار زمین و موقعیت شب یلدا

■ یلدا اسم خاص است :

در زبان بشر، مدیوم ( آ )(Ā)، یک مدیوم اسم ساز است. یعنی جز اینکه وظیفه مدیوم بودن خود را بر عهده دارد، وظیفه اسم سازی را نیز بر عهده دارد. مثلاً واژه (تِر Ter) در زبان بشر بمعنای (صاعقه) است؛ آنوقت (آ) در ابتدای آن قرار می‌گیرد و با (تِر) اسم عام می‌سازد. به ترتیب زیر:
◄ [(آ) + (تِر) ← (آتر) Χ (آذر) Χ (آتش)].

پس اگر ( آ ) در ابتدای یک واژه قرار گیرد، از آن واژه اسم عام می‌سازد، مثل [ آخوند ] / [ آجیل ].
اما اگر ( آ ) در انتهای یک واژه قرار گیرد، از آن واژه اسم خاص می‌سازد، مثل [ یلدا ] ◄ [(جَلد + آ) ← (جلدا) = (یلدا)].
و به همین سبب عرض کردیم که: (یلدا) اسم خاص است.

■ فلسفه شب یلدا :

بر مبنای مداری که زمین به گرد خورشید دارد، و چرخش زمین بر محور خود، دو روز در سال هست که درازای شب و روز در آنان برابرند: یکی روز یکم فروردین، و دوم روز یکم مهر. / در این دو روز، مدت شبانه روز با یکدیگر برابرند [یعنی شب و روز 12 ساعت است] و از عهد باستان جشن گرفته می‌شده‌اند. چنانکه سعدی در قصیده‌ای (در مواعظ) اشاره به نوروز می‌گوید:

بامدادان که تفاوت نکند لیل و نهار ^^^ خوش بُوَد دامن صحرا و تماشای بهار

جشن نوروزگان را که همگان می‌شناسیم زیرا تا هنوز وجود دارد و به سیزده بدر ختم می‌شود. اما جشن مهرگان که پیشتر دست کمی از نوروزگان نداشت، امروزه منسوخ شده و جز نامی از آن باقی نمانده است. لکن واضح است که تا 1400 سال پیش، مهرگان آنقدر باشکوه برگزار می‌شده که اعراب گمان برده‌اند (مهرگان) در لغت بطور مطلق بمعنای (جشن) است، لذا از همان دوران تا کنون، جشن ها و فیستوال های خود به صراحت (مهرجان) می‌نامند.

مهرگان

گفتیم: در سال، دو روز هست که درازی شب و روز در آنها برابر است. بنابراین، دو روز نیز هست که طولانی ترین روز، و طولانی ترین شب سال را دارند، و طبعاً یکی از آنها در ابتدای تابستان و دیگری در ابتدای زمستان قرار دارد.

طولانی ترین روز سال، در ابتدای فصل تابستان قرار دارد که روز یکم تیرماه است. در این روز، طول مدت روز (تقریباً) 15 ساعت و 40 دقیقه است که اگر از 24 ساعت کم کنیم، باقی مانده اش شب است که 8 ساعت و 20 دقیقه است.

این روز که طبعاً شب در آن کوتاه ترین شب سال است و فرصت خوابیدن اندک، همه خسته‌اند، حتی خورشید نیز که بیش از پانزده ساعت بر زمین تابیده خسته است. هیچکس دل و دماغ درست و حسابی ندارد و رنجٍ بخاطر سپاری چنین روزی را لازم نمی شمارد... در ضمن، هیچ فرشته‌ای نیز حوصله ندارد که در چنین روزی متولد شود!

اما برعکس، روز آغاز زمستان (یعنی روز یکم دیماه) که کوتاه ترین روز و بلندترین شب را دارد، فقط (تقریباً) 8 ساعت و 20 دقیقه روز است و از 24 ساعت، آنچه باقی می‌ماند (یعنی 15 ساعت و 40 دقیقه) شب است.

در این شب، فرصت شبچرانی بسیار است. همه سرحالند و طبعاً چنین شبی را بخاطر می‌سپارند. / خورشید خانم هم خیلی ناز و ادا دارد و دیر پیدایش می‌شود. و وقتی هم پیدایش می‌شود کم زور و کم نور است ولی خیلی ارج و قرب دارد. و این نشان می‌دهد که وقتی چیزهای ارزشمند را مفتی به آدم بدهند، آنها را زیر پا می‌فشارد؛ ولی وقتی برای داشتن شان هزینه کند، آنها را روی سر می‌گذارد! ... بگذریم // طبعاً در چنین شبی خیلی ها متولد می‌شوند، از جمله فرشته مهر.

Π با تمامی این احوال، واضح است که ایرانیان باستان (با آن تکنولوژی و امکانات اندکی که داشته‌اند)، نسبت به مردم امروز (با اینهمه تکنولوژی و درس و مشق و تلویزون و کامپیوتری که در اختیار دارند) بسی باشعورتر بوده‌اند.

¿ تمامی اعداد و ارقامی که در این مقاله ذکر شده‌اند تقریبی هستند.
بمنظور درک جمعیٍ مطالب، از محاسبات دقیق صرف نظر شده است.

☻ سایر مطالب این بخش :

1 ـ [ آندرلاین ] + آندرلاین را چطور بنویسم؟

2 ـ آیا زبان کوردی، لهجه‌ای از فارسی است؟

3 ـ معني کلمه قناد چیست؟

4 ـ چینود پل یعنی چه؟

5 ـ ریشه و معنی واژه سکس چیست؟

6 ـ خورگو در لغت فارسي به چه معناست؟

7 ـ عدد مبهم چیست؟

8 ـ معنی کلمه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

9 ـ معنی نام برنطین چیست؟

10 ـ نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

11 ـ زشت یعنی چه و ریشه و مفهوم واژه زشت چیست؟

12 ـ معنای کلمات گوارش، گواردن و گوارا چیست؟

13 ـ Defragmentation یعنی چه و چگونه یک هارد را دیفراگ کنم؟

14 ـ ایران یعنی چه و معنا و مفهوم نام کشور ایران چیست؟

15 ـ معنی واژه روسپی چیست؟

16 ـ معنای دیباگر چیست و آیا این واژه فارسی است یا انگلیسی؟

17 ـ در مورد شعر [ساقی قدحی قرار نه زیر سبو] توضیح جامع تری دهید!

18 ـ اصطلاح (په نه په) از کی و کجا پیدا شد و قضیه آن چیست؟

19 ـ مارمولک درست است یا چلپاسه یا بزمجه؟

20 ـ ریشه و معنای واژه حلوا چیست و آیا حلوا عربی است یا فارسی؟

21 ـ معنای نامهای بندر پل و بندر خمیر چیست؟

22 ـ ریشه و معنای واژگان جنده، قحبه، پتیاره، لوند، کولی.

23 ـ فلسفه شب یلدا و ریشه و معنی یلدا چیست؟

24 ـ معنای شنبه، یکشنبه، دوشنبه ... چیست؟

25 ـ چرا « زور شیطان بیشتر است »؟

26 ـ تعریف (عقل انفرادی) و (عقل اجتماعی) و تفاوت آنها.

27 ـ عوامل پدید آورنده دموکراسی و دیکتاتوری.

28 ـ معنای واژگان شاه، پادشاه و شاهنشاه چیست؟

29 ـ ...

Π ^ دیدگاه ها

دیدگاهی درباره موضوع این صفحه ارسال نشده است

Π ^ ارسال دیدگاه

Њ سایر مطالب :

◄ حرف اول و آخر :

← اگر قانون جنگل پسندیده نیست، پس باید آدم باشیم.

← درستکاری از لوازم خوشبختی بشر است.

← همه خروسهای جهان، مانند یکدیگر بانگ می‌کنند.

← قومی که بشر است، طبعاً واجد حقوق بشر است.

← ...

◄ بخش گفت و شنود :

← آندرلاین را چطور بنویسم؟

← آیا زبان کوردی لهجه‌ای از فارسی است؟

← معنای واژه قناد چیست؟

← چینود پل چیست و به چه معنا است؟

← سكس به جه معنا است و ریشه آن از کجاست؟

← خورگو در لغت فارسي به معني چیست؟

← چند یعنی چه، و پسوند اند به چه معنا است؟

← معنی واژه ارتش چیست و آیا ارتش درست است یا آرتش؟

← معنای نام برنطین چیست؟

← نکوهش یعنی چه و مفهوم نکوهش کردن چیست؟

← ...

◄ بخش تاریخ و زبان (کتابخانه) :

← مطالعه کتاب (برگی از تاریخ جنوب ایران).

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان آذری.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان بلوچی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان کوردی.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان لارستان.

← مقاله کوتاهی در مورد تعریف کلی و شناخت زبان هرمزگان.

← ...

◄ بخش گفتارهای پراکنده :

← هزار راه نرفته.

← اندرزهای پیشینیان.

← سرما خوردگی، رزمایش بدن است.

← شباهت تلویزیونهای ماهواره‌ای با مگس.

← کار ما چیزی جز آب در هاون کوفتن نیست.

← هلاکوخان مغول چگونه بنی عباس را ساقط کرد؟

← دستور زبان بشر.

← چگونگی پیدایش عدد نویسی در میان آریایی ها.

← نقدی بر داستان موش و گربه عبید زاکانی.

← ...

◄ بخش حجاب :

← مفهوم حجاب و زیرساخت آن.

← نگاهی به فلسفه جبر و اختیار.

← بشر موجودی اجتماعی است.

← ادامه مبحث جبر و اختیار.

← تعریف حجاب نه از دیدگاه دین.

← دیکتاتوری با لبخند و خوشباش.

← حجاب یک موضوع اجتماعی است.

← معنا و مفهوم کلمه حجاب.

← هنجار و ناهنجار یعنی چه؟

← مردان قطبی و مردان غیر قطبی.

← ...

◄ بخش کپی رایت و کپی لفت :

← کپی رایت و کپی لفت و قوانین حق تکثیر.

← پایبندی به کپی رایت نشان خردمندی است.

← انتشار ویدیوها و تصاویر در اینترنت و حقوق مردم.

← اینترنت عاقبت به تسخیر شیطان در خواهد آمد.

← ...

◄ بخش هنر و هنرمند :

← هنر چیست و هنرمند کیست؟

← کسی را می‌توان هنرمند دانست که فرزانه نیز باشد.

← یک هنرمند واقعی مردم را سرگرم نمی‌کند.

← حکایت زهر و شکر چیست؟

← ...

◄ بخش هرمنوتیک واژگان :

← چگونگی پیدایش اعداد 1 تا 10

← ریشه و معنی واژه آب و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه آتش و مشتقات آن.

← ریشه و معنی واژه ارژنگ و مشتقات آن.

← در زبان بشر، آش به معنای زندگی است.

← ریشه و معنی واژه قلندر و وضعیت قلندران.

← ریشه و معنی واژه هخامنشی و مشتقات آن.

← ریشه نامهای گلابی، گوجه فرنگی، سیب زمینی.

← ریشه و معنی واژه‌ کشور.

← ریشه و معنی واژه‌ ترس، بیم، هراس، باک و پروا.

← ...

◄ بخش فارسی نویسی در وب :

← نوشتن صفحات وب با فونت دلخواه.

← تفاوت آدرس نسبی و آدرس مطلق در وب.

← چرا فونت تاهوما برای نوشتن صفحات وب مناسب تر است؟

← معایب و اشکالات فونت تاهوما.

← دانلود فونت تاهوما.

← خط و ارتباط آن با عقلانیت.

← چهل سالگی و مشکل پیر چشمی [در ارتباط با سایز فونت].

← دانلود فونت فارسی مخصوص کورل.

← فونتهای نوع serif و sans-serif چه تفاوتی دارند؟

← Web Safe Fonts یا فونت های امن در وب کدامند؟

◄ دیدگاه های بازدید کنندگان :

← فرق بین لهجه و زبان چیست؟

← بهتر نیست هر قومی به زبان محلی خودش درس بخواند؟

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه یکم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه دوم.

← جدل پیرامون سیستم زبان بشر ـ جرگه سوم.

← زبان کوردی با زبان فارسی چه نسبتی دارد؟

← معانی واژه های رایگان و راهگان.

← واژگان با پسوند مان، مثل یادمان، سازمان، به چه معنی هستند؟

← شما دارید وقت خودتان و دیگران را تلف می‌کنید.

← شما مزدوری هستید که قصد ترمیم چهره مذهب را دارید.

← ...

← ...


free hit counters
up